Beliz, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü son sınıf öğrencisiydi ve kentsel katı atık depolama sahalarının sızıntı suyu arıtımı, katı atık gazı (biyo-metan) modellemesi ile çürütücü reaktörlerin mikrobiyokimyasal kinetiği üzerine uzmanlaşıyordu. Anadolu’da yaşayan emekli maden işçisi babasının yüksek kronik akciğer tedavi giderlerini ödemek ve lisans tezinde ihtiyaç duyduğu kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ) ölçüm aparatları ile gaz kromatografisi kolonlarının taksitlerini karşılayabilmek için okul çıkışlarında Aksaray’ın yoğun ve eski sanayi-konut dokusunun birleştiği ara sokaklarına iniyordu. Avcılar kampüsünden metrobüse binip Aksaray-Yenikapı aktarmasıyla Cerrahpaşa Caddesi’ne geçiyor; Namık Kemal Caddesi’ne inen çıkmazlardan birinde, yüz elli yıllık bir kâgir binanın bodrum katında faaliyet gösteren endüstriyel arıtma sistemleri, çamur susuzlaştırma presleri ve dozaj pompası tamir atölyesinde vardiyaya giriyordu. Gece yarılarına kadar arıtma tesisleri için burgulu pres (screw press) millerinin çelik yapraklarını bileyip monte ediyor, klemens bloklarını tork anahtarıyla sıkıyor ve pH-ORP problarının elektrot kalibrasyonlarını yapıyordu.
Beliz’in mücadelesi; gündüzleri çevre biyokimyası ve arıtma çamurlarının tasfiyesi derslerinde ağır kütle denkliği denklemleri çözerken, akşamları atölyedeki keskin kimyasal çözelti, gres yağı ve döküm çapak kokusu altında beden gücü harcamaktı. Parmak uçları korozif reaktifleri nötralize etmekten sertleşmiş, elleri döküm pres gövdelerini taşımaktan nasır tutmuştu. Okul arkadaşları staj sunumları üzerine konuşurken Beliz, bodrum katın soğuk taş duvarları arasında ağır burgulu pres millerini caraskalla kaldırıyordu.
Büyük kriz, Kemerburgaz Düzenli Depolama Sahası için yenilenen ve ertesi sabah şantiyeye teslim edilmesi gereken yüksek basınca dayanıklı özel reaktör dozaj pompasının son sızdırmazlık ve debi kalibrasyonu gecesinde yaşandı. Cerrahpaşa Caddesi üzerindeki tıkalı eski foseptik ve yağmur suyu tahliye hattı şiddetli yağış sebebiyle patladı. Çamurlu tazyikli su, yokuştan aşağı fışkırarak atölyenin havalandırma mazgallarından içeri dolmaya başladı. Su, doğrudan nem ve çamur gördüğü an elektrot yüzeyleri bozularak hatalı pH/KOİ okuması yapacak olan hassas kalibrasyon problarının ve Beliz’in tez veri hesaplama paftalarının bulunduğu tezgâha yöneldi.
Beliz, dondurucu ve çamurlu suyun içine saniyeler içinde atıldı. Önce çamurla temas ettiği an cam membranları çatlayacak olan hassas pH elektrotlarını ve kendi laboratuvar paftalarını yüksek raflardaki vakumlu izole kutulara kaldırdı. Ardından yüksek voltajlı test panosuna su ulaşmadan ana şalteri indirip elektriği kesti. Sabaha kadar beline gelen suyun içinde manuel tahliye pompasıyla çalıştı; ıslanan dozaj pompası gövdelerini ve kumpasları saf alkolle temizleyip iklimlendirme kabininde kuruttu. Sabah şafak sökerken üzerindeki çamurlu önlüğü çıkarıp okul kıyafetlerini giydi; reaktör pompasını sıfır debi sapmasıyla arıtma tesisi mühendislerine teslim edip amfideki sınavına başı dik şekilde yetişti.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.