Dar Gelirli Ailenin Zorluk Yaşıyan Escortu Hande

Hande, Kültür Üniversitesi İncirli Kampüsü’nün alt katında yer alan İnşaat Mühendisliği Yapı Laboratuvarı’nda, mayıs ayının serin bir şafak vakti hidrolik pres cihazını ve dijital komparatör saatlerini geri dönüştürülmüş agrega ile hazırladığı deneysel beton silindirlerine sabitlemiş bekliyordu. İnşaat Mühendisliği Yapı Malzemeleri Bölümü son sınıf öğrencisiydi; kampüsün deneysel laboratuvar imkânlarını kullanarak depreme dayanıklı, düşük karbon salınımlı yüksek dayanımlı beton karışımlarının eksenel basınç altındaki mikro-çatlama davranışlarını ve kırılma modülünü incelediği bitirme tezini tamamlamaya çalışıyordu. Ancak tez danışmanı hocasının özel bir yapı denetim firması adına hazırladığı ticari rapor için laboratuvar test sonuçlarını çarpıtmasını istemesini kabul etmeyince, laboratuvar kullanım izni aniden iptal edildi. Hande’nin altı aydır hazırladığı beton numuneleri kilitli kür havuzunda mahsur kaldı; ayrıca özel katkı maddelerini temin etmek için fakülte bütçesinden aldığı araştırma avansı borcu kişisel yükümlülüğü olarak üzerine yıkıldı.

Mayıs gecesinin ayazında, Bakırköy-İncirli Metrobüs Durağı’nın üst geçit merdivenlerinde otururken cebinde yalnızca kentin diğer yakasına geçmeye yetecek tek bir basımlık Akbil bakiyesi kalmıştı. Osmaniye’de kiraladığı küçük öğrenci evi, ödenmeyen kira yüzünden mülk sahibi tarafından kilitlenmiş, Hande’nin beton patolojisi ve gerilim-şekil değiştirme paftaları dışındaki valizi bina kapısının önüne bırakılmıştı. Merdivene çöken Hande, kucağındaki su geçirmez kılıftan basınç dayanımı haritasını ve mikro-çatlak atlasını çıkardı. Üst geçidin titrek sarı ışığı altında, beton silindirlerinin gerilme katsayılarını ve yük-sehim grafiklerini milimetrik kâğıda aktarmaya başladı. Kurşun kalemin kâğıda dokunduğu her an, içindeki çaresizlik mesleki bir tutkuya ve sarsılmaz bir bilimsel iradeye dönüşüyordu. O sırada üst geçitten geçen ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü başmühendisi, dondurucu gece vakti profesyonel yapı malzemesi patolojisi ve gerilme atlası çizen Hande’yi fark etti. Çizimlerin teknik derinliğinden ve mühendislik disiplininden etkilenen yetkili, Hande’ye Kamu Yapıları Deprem Dayanımı ve Malzeme Analiz Projesi’nde baş saha araştırmacısı kadrosu sağladı.

Marmara Üniversitesi Göztepe Kampüsü ve Biyokimya Araştırma Laboratuvarında Enzim İnhibisyonu ile Protein Kristalografisi Atlası

Deniz için İstanbul, Anadolu Yakası’ndaki Marmara Üniversitesi Göztepe Kampüsü’nün asırlık çınar ağaçları altından geçen laboratuvar koridorlarından, santrifüj cihazlarının titrek uğultusundan ve mikro-pipetlerle ölçülen reaktif kokularından ibaretti. Fen Fakültesi Biyokimya Bölümü yüksek lisans öğrencisiydi; kanser hücrelerinde aşırı salgılanan belirli bir enzimin doğal bileşiklerle inhibe edilmesini ve protein yapısının kristalografik değişimlerini haritalandıran bir tez projesi yürütüyordu. Ancak laboratuvardaki kıdemli bir araştırma görevlisinin, Deniz’in aylarca gece gündüz çalışarak elde ettiği kütle spektrometresi veri dizilerini kendi makalesinde habersizce kullanmaya kalkışmasına karşı çıkınca, bölüm yönetimi tarafından araştırma bursu kesildi. Deniz’in kristalleştirme plakaları laboratuvar soğuk odasında kilitli kaldı; üstelik deneylerde kullandığı yüksek saflıktaki rekombinant enzim setinin kiralama/temin borcu Deniz’in üzerine yıkıldı.